Rozwiązujemy problem nadmiernego zapylenia i emisji dymów spawalniczych — poprawiamy bezpieczeństwo pracy i efektywność produkcji poprzez dobór właściwych odciągów oraz przeprowadzenie rzetelnych testów odbiorowych. Dzięki wsparciu openqualis.pl możesz uzyskać dofinansowanie ZUS na inwestycję i mieć pewność, że instalacja spełni wymagania BHP oraz oczekiwania produkcyjne.
Nagłówek pod SEO
Odciągi w spawalni — czym są i dlaczego mają kluczowe znaczenie dla BHP i efektywności. Dobre rozwiązania odciągowe zmniejszają narażenie pracowników na szkodliwe pyły i gazy powstające przy spawaniu, poprawiają jakość procesu oraz redukują czas przestojów związanych z koniecznością wietrzenia lub sprzątania stanowisk. Ten artykuł wyjaśnia, dla kogo są odpowiednie konkretne warianty odciągów, jakie efekty biznesowe można osiągnąć dzięki inwestycji oraz jakie testy odbiorowe należy przeprowadzić przed użytkowaniem instalacji.
Uprawnieni wnioskodawcy, typy inwestycji i przykłady branż
Dofinansowanie na urządzenia poprawiające warunki pracy — w tym instalacje odciągowe — może być dostępne dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw oraz większych zakładów przemysłowych, które dokumentują potrzeby poprawy BHP. Typowe inwestycje obejmują zakup i montaż ramion odciągowych przy stanowiskach spawalniczych, stołów z wbudowaną ekstrakcją, kabin spawalniczych z odciągiem górnym lub kanałowym oraz centralnych systemów kanalowych z filtracją. Branże, które najczęściej inwestują to: zakłady metalowe i ślusarskie, spawalnie przemysłowe, warsztaty konstrukcji stalowych, zakłady produkcji maszyn oraz firmy wykonujące montaże i serwisy spawane. Inwestycja przekłada się na wymierne korzyści: redukcję chorób zawodowych, mniejsze koszty sprzątania, lepszą jakość spoin oraz zwiększoną satysfakcję operatorów.
Rodzaje odciągów w spawalni: ramiona, stoły, kabiny, kanały
Wybór właściwego systemu odciągowego zależy od skali prac, rodzaju spawanego materiału, konfiguracji stanowisk i wymagań technologicznych. Omówię główne warianty:
– Ramiona odciągowe (ruchome): elastyczne ramiona z charakterystycznym filtrem i wentylatorem montowane przy stanowisku. Są idealne do stanowisk ręcznych, gdzie spawający pracuje w zmiennym obszarze. Zalety: niska cena inwestycji, prostota montażu, możliwość szybkiego ustawienia punktu zbioru dymów. Ograniczenia: skuteczność zależy od ustawienia ramienia względem źródła emisji — wymaga szkolenia operatorów i dobrej ergonomii.
– Stoły z odciągiem: powierzchnie robocze z wbudowanym systemem odsysania dymów i pyłów, często z kratownicą lub perforacją oraz podciśnieniem pod stołem. Dobre dla seryjnych zadań spawalniczych, z powtarzalnym ułożeniem detali. Zapewniają równomierne usuwanie zanieczyszczeń i zabezpieczają przestrzeń roboczą przed unoszącym się dymem.
– Kabiny spawalnicze z odciągiem: całkowicie lub częściowo zamknięte stanowiska wyposażone w lokalny system wentylacji i filtracji. Są stosowane tam, gdzie konieczne jest ograniczenie emisji do otoczenia halowego (np. prace z materiałami zawierającymi nikiel, chrom). Kabiny ułatwiają separację procesów i zwykle integrują systemy filtracyjne, oświetlenie i kontrolę parametrów.
– Kanały i centralne systemy odciągowe: rozwiązania dla większych zakładów, łączące wiele stanowisk do jednego układu filtracyjnego i wentylatorów. Kanały rozprowadzają strumień powietrza z punktów poboru do centralnych separatorów/filtrów. Zalety: mniejsze koszty eksploatacji na stanowisko, centralna kontrola filtracji i prostsza obsługa serwisowa. Wymagają starannego projektu, bilansowania przepływów i odpowiedniej izolacji akustycznej.
Przy wyborze trzeba uwzględnić rodzaj spawania (MIG/MAG, TIG, MMA), rodzaj i rozmiar emitowanych cząstek (np. pyły metali ciężkich vs. tlenki żelaza), częstotliwość pracy oraz ergonomię operatorów. Odciągi projektuje się tak, by przy minimalnej prędkości powietrza uzyskać skuteczną lokalizację i wychwycenie dymu przed jego rozprzestrzenieniem.
Testy odbiorowe: co mierzyć i jak sprawdzić efektywność odciągów
Testy odbiorowe są niezbędne, by potwierdzić, że instalacja działa zgodnie z założeniami technicznymi i spełnia wymagania BHP. Typowy zakres testów obejmuje:
– Pomiary przepływu i prędkości powietrza w punktach poboru: w m3/h i m/s. Pomiar wykonuje się anemometrem i porównuje z projektowanymi wartościami (np. minimalne prędkości wymagane do wychwycenia dymu nad źródłem).
– Badanie efektywności wychwytywania (capture efficiency): określa jaki procent emitowanych zanieczyszczeń trafia do układu odciągowego. Może być realizowane metodami dymowymi (dym testowy), czyli obserwacją trajektorii strumienia za pomocą dymu testowego lub metodami pomiaru stężeń.
– Pomiary stężeń zanieczyszczeń przed i za filtrem: analiza jakości powietrza w strefie oddychania operatora i w hallu produkcyjnym — szczególnie istotne przy materiałach zawierających metale ciężkie. Wyniki pozwalają ocenić skuteczność filtracji i potrzebę zastosowania filtrów HEPA lub filtrów dedykowanych do metali.
– Kontrola spadku ciśnienia na filtrach i zespołach: pozwala zweryfikować, czy filtr jest odpowiednio dobrany i czy instalacja nie jest nadmiernie obciążona, co ma wpływ na żywotność i zużycie energii.
– Testy akustyczne i wibracyjne: w przypadku centralnych układów wentylacyjnych ważne jest sprawdzenie poziomów hałasu — wpływa to na komfort pracy i może wymagać dodatkowych rozwiązań tłumiących.
– Przegląd dokumentacji i zgodności z przepisami: w tym sprawdzenie, czy parametry techniczne oraz sposób montażu odpowiadają obowiązującym wytycznym BHP oraz wymaganiom konkursów dofinansowania (np. ZUS).
W praktyce testy odbiorowe przeprowadza się zgodnie z przyjętym programem badań, sporządza protokół pomiarowy oraz zalecenia naprawcze, jeśli wyniki odbiegają od norm. Dobre praktyki wymagają, aby testy wykonywała niezależna, akredytowana jednostka lub doświadczony dostawca instalacji, a wyniki załączyć do dokumentacji projektowej i wniosków o dofinansowanie.
Projektowanie i integracja systemu odciągowego z procesem spawalniczym
Projektowanie zaczyna się od analizy ryzyka i obserwacji procesów spawalniczych: gdzie powstaje dym, jak pracują operatorzy, jakie są cykle produkcyjne. Kluczowe kroki:
1. Audyt stanowisk: inwentaryzacja, pomiary wstępne, identyfikacja newralgicznych punktów emisji.
2. Dobór technologii: ramiona, stoły, kabiny, kanały — w oparciu o technologię spawania i ergonomię.
3. Dobór filtrów: zależnie od rodzajów cząstek i gazów — filtry mechaniczne, filtry węglowe dla gazów, filtry HEPA dla drobnych cząstek.
4. Bilansowanie i regulacja przepływów: zapewnienie odpowiednich wartości podciśnienia na każdym stanowisku i w całym systemie.
5. Dokumentacja i przygotowanie do testów odbiorowych: schematy, obliczenia, instrukcje obsługi, harmonogramy serwisu.
Dobry projekt minimalizuje ingerencję w proces spawania, ułatwia obsługę i serwisowanie, a także upraszcza rozliczenie dotacji — istotne podczas składania wniosku o dofinansowanie z ZUS.
Najczęstsze błędy i na co zwrócić uwagę?
– Niewystarczająca analiza stanowiska przed wyborem systemu — prowadzi do złego doboru odciągu.
– Zły dobór mocy wentylatora lub przekrojów kanałów — powoduje niewystarczające przepływy i obniżoną skuteczność „uchwycenia” dymu.
– Brak uwzględnienia ergonomii operatorów — ramiona źle ustawione nie będą wykorzystywane.
– Brak planu serwisowego i pomiarów okresowych — filtr zapchany obniża skuteczność i zwiększa koszty energii.
– Niekompletna dokumentacja do testów odbiorowych — utrudnia odbiór instalacji i rozliczenie dofinansowania.
– Zadbanie jedynie o estetykę, a nie o parametry techniczne filtracji — wybór tanich filtrów bez skuteczności dla danej emisji.
– Opóźnienia w wykonaniu testów odbiorowych — brak protokołów może uniemożliwić uruchomienie stanowisk lub rozliczenie dotacji.
Co możemy dla Ciebie zrobić?
- ocenimy, czy inwestycje, których potrzebujesz, mogą być dofinansowane z ZUS;
- opracujemy wniosek o dofinansowanie działań poprawiających bezpieczeństwo pracy;
- zweryfikujemy załączniki potrzebne do wniosku składanego w Konkursie ZUS na BHP;
- złożymy do ZUS wniosek o dofinansowanie i jego wymagane załączniki;
- przygotujemy rozliczenie projektu poprawiającego warunki BHP w Twojej organizacji.
Praktyczne porady
- checklista: sprawdź przed wysłaniem wniosku — zakres prac i stanowisk objętych instalacją, projekt systemu i dokumentację techniczną, szacunkowe parametry przepływów, kosztorys i harmonogram, protokół planowanych testów odbiorowych;
- weryfikacja dostawcy: sprawdź doświadczenie w montażach odciągów spawalniczych, możliwość wykonania testów odbiorowych, warunki gwarancji i serwisu oraz referencje z podobnych realizacji;
- serwis i utrzymanie: ustal rokowania żywotności filtrów, częstotliwość przeglądów, koszt części eksploatacyjnych oraz procedury szkoleniowe dla operatorów po instalacji.
Jak pomagamy firmom pozyskiwać dotacje i realizować projekty odciągowe
Typowy proces, który realizujemy z klientami: audyt ryzyka stanowisk → przygotowanie kosztorysu inwestycji i specyfikacji technicznej → opracowanie wniosku o dofinansowanie z załącznikami (w tym protokołem planowanych testów odbiorowych) → nadzór nad realizacją i przeprowadzenie testów odbiorowych → rozliczenie projektu. Dzięki takiemu przebiegowi klient oszczędza czas i minimalizuje ryzyko odrzucenia wniosku. Więcej o modelach współpracy i zakresie usług znajdziesz w naszym opisie modele współpracy z openqualis.pl.
Sprawdź również w kontekście dotacji ZUS:
- Jeśli prowadzisz zakład budowlany lub wykonujesz prace montażowe, pomocne będą wskazówki zawarte w artykule Jak przygotować wniosek dla firmy budowlanej, gdzie opisujemy typy dokumentów i wymagania konkursowe;
- Dla firm świadczących usługi związane z robotami budowlanymi przydatne informacje znajdziesz również w poradniku Jak przygotować wniosek dla firmy świadczącej usługi i usługi budowlane, zwłaszcza w zakresie kosztorysowania i uzasadnienia potrzeby inwestycji.
FAQ
- Jak często należy przeprowadzać testy odbiorowe odciągów w spawalni?
- Testy odbiorowe przeprowadza się po zakończeniu montażu i przed uruchomieniem produkcji; później zalecane są pomiary kontrolne po każdej większej modyfikacji systemu lub co najmniej raz w roku w ramach przeglądu BHP.
- Jakie dokumenty są wymagane w wniosku o dofinansowanie ZUS dla inwestycji odciągowych?
- Standardowo: audyt ryzyka, kosztorys, specyfikacja techniczna urządzeń, harmonogram wdrożenia oraz plan testów odbiorowych i protokoły pomiarowe po montażu.
- Czy ramiona odciągowe wystarczą do wszystkich rodzajów spawania?
- Ramiona są skuteczne przy pracach ręcznych i krótkich seriach, ale przy intensywnych pracach seryjnych lub przy materiałach emitujących toksyczne gazy lepsze będą stoły z odciągiem, kabiny lub systemy kanałowe.
- Jakie parametry filtrów są kluczowe dla spawalni?
- Ważne są skuteczność zatrzymywania cząstek (np. filtry klasy HEPA dla drobnych cząstek), odporność na temperaturę i iskry oraz możliwość filtracji gazów (filtr węglowy) jeśli proces tego wymaga.
- Kto powinien wykonywać testy odbiorowe?
- Testy najlepiej powierzyć akredytowanemu laboratorium pomiarowemu lub doświadczonemu wykonawcy z dokumentowalnymi kompetencjami w zakresie pomiarów przepływów, stężeń i efektywności filtracji.
- Jak openqualis.pl wspiera przy realizacji takich projektów?
- Oferujemy kompleksowe wsparcie od audytu stanowisk, przez przygotowanie kosztorysu i wniosku o dofinansowanie, po nadzór nad montażem i wykonanie testów odbiorowych oraz przygotowanie dokumentów do rozliczenia dotacji.
Wnioski: Inwestycja w poprawnie zaprojektowane i przetestowane odciągi w spawalni to inwestycja w zdrowie pracowników, jakość produkcji i oszczędności operacyjne. Jeśli potrzebujesz wsparcia przy ocenie potrzeb, przygotowaniu kosztorysu i wniosku o dofinansowanie, lub chcesz, żebyśmy przeprowadzili audyt i testy odbiorowe w Twojej spawalni — napisz do nas. openqualis.pl pomaga od audytu po rozliczenie.